Deklaratat e avokatit Spartak Ngjela për gjuhën shqipe dhe ndikimin e saj në tensionet në rajon janë tërheqëse dhe inkurajojnë reflektimin mbi rolin e gjuhës dhe historisë në konflikte dhe tensione të ndryshme. Disa pikë të rëndësishme të këtyre deklaratave janë:
- Rëndësia e gjuhës shqipe: Spartak Ngjela thekson rëndësinë e gjuhës shqipe në rajonin e Ballkanit. Ai argumenton se gjuha shqipe po bëhet një faktor i rëndësishëm në studimet dhe historinë e këtij rajoni.
- Tensionet rreth gjuhës dhe historisë: Deklaratat e tij sugjerojnë se zbulimi i origjinës dhe ndikimit të gjuhës shqipe në historinë dhe kulturën e rajonit ka shkaktuar tensione në vende të ndryshme, përfshirë Greqinë.
- Përplasja e koncepteve të gjuhës dhe origjinës: Spartak Ngjela thekson se konceptet e gjuhës dhe origjinës janë të ndërlikuara dhe ndërthurën ngushtë në rajonin e Ballkanit. Ai sjell shembuj si përkthimi i Iliadës nga shqipja në shqip dhe lidhjen midis gjuhës shqipe dhe greqishtes.
- Diskutimi rreth tensioneve: Deklaratat e avokatit Ngjela shërbejnë për të shtuar një perspektivë të re në diskutimet mbi tensionet dhe konfliktet në rajonin e Ballkanit. .Ai sugjeron se shqiptarët dhe gjuha shqipe po luajnë një rol të rëndësishëm në këto ngjarje.
“Pse mendoni se ka kaq shumë tension në Greqi, Beograd dhe Moskë? Sepse po zë vend shumë të rëndësishëm gjuha shqipe. Greqishtja e vjetër nuk ekziston. Është gjuha shqipe ajo që e shpjegon greqishten. Greqishtja e re është greqishtja e Bizantit, jo e Sokratit. Aristidh Kola ka nxjerrë 1800 fjalë nga Iliada, por janë më shumë se kaq. Unë kam qenë në institutin e historisë, ku kam pasur një takim me përkthyesin e Iliadës, Gjon Shllakun. Më tregoi se ruhej se mos e vrisnin, por duhet të dini se nuk ruhej nga regjimi. Vërtet ishim në komunizëm por për të nuk ishte ky problemi. Shllaku më tha që varianti i parë i Iliadës, është gegërisht. Më pas është kthyer në gjuhën zyrtare. Ai më tregoi se Iliadën e ka përkthyer nga shqipja në shqip. Po kjo nuk mund të thuhej asokohe, se atij i rrezikohej jeta. Të thuash që kam përkthyer Iliadën nga shqipja në shqip, të vrisnin. Pse pak kanë vrarë ata? Tani grekëve po u del kjo gënjeshtër shekullore. Por shqiptarët tani po kërkojnë të vërtetën ndaj në katedra po studiohet gjithnjë e më shumë gjuha shqipe. Ne nuk kemi asnjë ambicie për të pushtuar Ballkanin, duam vetëm të vërtetën”, tha avokat Ngjela gjatë një emisioni televiziv.
Këto komente shënojnë se gjuha dhe historiku kanë një ndikim të thellë në identitetin dhe raportet ndërmjet vendeve në rajonin e Ballkanit. Megjithatë, është e rëndësishme të theksohet se këto janë komente të një individi dhe të një pikëpamjeje të caktuar, dhe tensionet dhe konfliktet në rajon janë të ndërlikuara dhe kanë shumë shkaqe të tjera të tilla si politika, ekonomia, dhe historia.
